تبلیغات
تیروژ . . . - شاملو، فعالیت‌های سینمایی هم داشت

تیروژ . . .

تو این وبلاگ بهترین ها را می بینید

« این سایت را حتمابه دوستان خود معرفی کنید »
نام شما :
ایمیل شما :
نام دوست شما:
ایمیل دوست شما:

پنجشنبه هشتم بهمنماه سال 1388

شاملو، فعالیت‌های سینمایی هم داشت

نویسنده: بهزاد   

شاملو فعالیت سینمایی خود را از سال 1338 آغاز كرد. و یك فیلم مستند در پیرامون سیستان و بلوچستان را به سفارش شركت «ایتال كونسولت» كارگردانی كرد.(1) حضور در مسند ریاست اداره سمعی و بصری وزارت كشاورزی وفعالیت به عنوان «كارگردان» فیلم مستند «سیستان و بلوچستان»، موجب آشنایی و ایجاد رابطه احمد شاملو با سینماگران ایرانی گردید و از این تاریخ است كه او به عنوان «فیلمنامه نویس» در عرصه «فیلمفارسی» مطرح می‌شود.درباره زندگی هنری و شخصی احمد شاملو صفحات فراوانی از مجلات و روزنامه‌ها به این موضوع اختصاص یافته، اما هر گاه صحبت از فعالیت‌های سینمایی و تأثیرات سناریوهای پولسازش به میان می‌آید، تمجید كنندگان او مهر سكوت بر لب می‌زنند و یا به سفسطه می‌پرازد.

شاید اگر احمد شاملو فقط یك یا دو سناریو برای فیلم‌های فارسی می‌نوشت، می‌شد عذر او را كه ـ در اینگونه مواقع بارها پشت مسئله احتیاج پنهان شده، پذیرفت ـ اما وقتی مشاهده می‌كنیم كه شاملو بیش از 20 سناریو برای فیلم‌های مبتذل می‌نویسد و حتی در موضع كارگردان و بازیگر، تمام توان و استعدادش را در خدمت «فیلم‌فارسی» می‌گذارد، دیگر نمی‌توان مسئله احتیاج و یا عذر و بهانه‌های دیگر را پذیرفت.نگاهی به لیست اسامی و تعداد سناریوهایی كه شاملو به سفارش تهیه كنندگان سینمایی فیلم فارسی نوشته مؤید این نكته است كه او در ایجاد و تداوم ابتذال سینمای ایران نقشی اساسی داشته است.«اول هیكل» نام نخستین سناریویی است كه احمد شاملو برای سینمای ایران نوشت. این فیلم به كارگردانی سیامك یاسمی و بازیگری ناصر ملك مطیعی و پروان (خواننده رادیو) و ... به اكران آمد.(2) شاملو پس از این یكی از فیلنامه‌های خودش به نام «داغ ننگ» را كارگردانی كرد كه با شكستگی همه جانبه مواجه شد.(3) به طوری كه حتی دست‌اندركاران مبتذل ساز فیلم‌فارسی آن را «یك افتضاح» خواندند. شاملو وقتی با موج اعتراض و دست‌اندركاران سینما مواجه شد، گناه این شكست را به گردن تهیه كننده آن انداخت و مدعی شد دخالت‌های او مجال هیچ‌گونه عرض اندام و فعالیت مستقل را برای او باقی نگذاشته بود.(4)

پروین غفاری یكی از بازیگران فیلم‌فارسی قدیمی و معشوقه محمدرضا در بیان خاطراتش می‌گوید:«... دومین فیلم من «بن‌بست» بود كه تهیه كنندگی‌اش را ایرج قادری به عهده داشت. از نكات جالب این فیلم‌، فیلم‌نامه مزخرف آن بود كه «احمد شاملو» مدعی شاعری و روشنفكری نوشته بود... در عرصه سینما كارهای او ]شاملو[ از مبتذل سازترین كارگردان و فیلمنامه نویسان نیز مبتذل تر بود. تا آنجا كه یاد می‌آورم در سال 1344 فیلمی به نام «داغ ننگ» را نیز كارگردانی كرد ... فیلمنامه‌اش هم دست پخت خود شاملو و قدرت‌الله احسانی بود...»(5)

«فراز حقیقت» نام یكی از دیگر فیلم‌ فارسی‌هایی است كه سناریوی آن را احمد شاملو نوشته است. شاملو علاوه بر نگارش سناریو در این فیلم به بازیگری هم پرداخت.(6) این فیلم به كارگردانی ناصر ملك‌مطیعی در سال 1345 به اكران آمد.پس از رها كرن سردبیری «بامشاد» وتوقف انتشار مجله «آشنا» و نیز پذیرفتن ریاست اداره سمعی و بصری وزارت كشاورزی، بین «احمد شاملو» و كار در مطبوعات فاصله افتاد. شاملو نزدیك به دو سال از حرفه روزنامه‌نگاری دوری گزید و با حقوق و مزایای اعطایی وزارت كشاورزی و درآمد ناشی از فیلم‌نامه نویسی و كارگردانی و  دیگر كارهای مرتبط با سینما، روزگار می‌گذرانید. این وضعیت تا مهرماه 1340 ادامه داشت. محمد تقی صالح‌پور در این مورد می نویسد:«توقیف و تعطیلی «آشنا» موجب ناكاملی شاملو در رسیدن به هدف شد و  باعث دوری‌اش از عرصه و قلمرویی كه از دیرباز به آن پا نهاده بود ... این دوری چهار سال به طول انجامید، تا مهرماه 1340 كه دكتر محسن هشتردوی سبب رویكرد مجدد شاملو به كار مطبوعاتی شد؛ یعنی همكاری با «مؤسسه كیهان» و «كتاب هفته»(7) شد. «كتاب هفته» گرچه نام «دكتر محسن هشتردوی» را در صدر شناسنامه‌اش داشت، اما نقش محوری «شاملو»(8) در آن به عنوان گرداننده اصلی، كاملاً مشخص و آشكار بود.(9)

همكاری شاملو با مؤسسه كیهان و «كتاب هفته» زیاد ادامه نیافت و پس از اینكه 24 شماره از آن را انتشار داد از همكاری با «كتاب هفته» كنار كشید و یا كنار گذاشته شد.

پروفسور محسن هشترودی هیچگونه اعتقادی به شعر و شاعری شاملو نداشت و درباره‌ی وی معتقد بودكه:«... شاملو بدون توجه به اصول و قواعد زبان فارسی شعر گفته و در واقع از شعرای فرانسوی زبان تقلید كرده است...»(10)

اتفاق مهم دیگری كه در سال 1340 در زندگی شاملو رخ می‌دهد جدایی او از طوسی حائری همسر دومش بود.(11) وی در روز 14 فرودین 1341 با «آیدا» آشنا می‌شود(12) و كار این آشنایی به عشق می‌كشد. پدر «آیدا» وضع مالی خوبی داشت و این برای «شاملو» یك موهبت و نهایت ایده‌آل بود، زیرا شاملو می‌توانست با دغدغه كمتر و آنطور كه دلش می‌خواست، در نهایت آسودگی زندگی كند.

«شاملو» و «آیدا» پس از ماها دلدادگی و جنجال عاشقانه سرانجام در فرودین 1343 ازدواج می‌كنند(13) و تحت تأثیر ادای رمانتیك عاشقانه و زیر پوشش دور شدن از جنجال جامعه و مردم، تصمیم به ترك تهران می‌گیرند و ظاهراً برای اقامت دائمی به «شیرگاه» مازندران می‌روند.(14) این اداها كه چند ماهی باعث سرگرمی «آیدا» و موجب بروز سر و صدا و جنجال در اطراف شاملو می‌شود، خیلی زود به پایان می‌رسد و آنها به تهران بر می‌گردند. شاملو با توجه به ثروتمند بودن «آیدا» برای جلوگیری از تكرار شكست در ازدواج تلاش زیادی برای حفظ و نگهداری او انجام می‌دهد و برای جلب توجه و محبت آیدا شعرهایش را به وی تقدیم و شروع به «بت» سازی از «آیدا» می‌كند و در همان سال اول ازدواج، مجموعه اشعار «آیدا در آینه» را انتشار می‌دهد. مجموعه شعربندی او نیز كه در سال 1344 انتشار یافت نام آیدا درخت و خنجره و خاطره را بر خود داشت.وی در یك گفت‌وگو با مجله فردوسی در سال 1345 در پاسخ این پرسش كه؛ تأثیر «آیدا» در شعر ما چیست! می‌گوید:

«تا بدان اندازه كه هر چه می‌نویسم برای اوست، به خاطر اوست و به خواست او ... من به وسیله «آیدا» آن انسانی را كه هرگز در زندگی خود پیدا نكرده بودم، پیدا كردم. آیدا به نظر من سمبل یك انسان به تمام معنی است، بای من همه چیز آیدا است...»(15)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1 شاملو،ایدا،سالشمارزندگی احمدشاملو،ذیل وقایع سال 1338،دفترهنر،شماره هشتم،چاپ امریکـا.

2 جمال،امید،فرهنگ سینمای ایران،انتشارات نگاه،سال انتشار1367،جلداول ،ص 81.

3 همان.                                                                               4 مجله ستاره سینما،شماره47،سال 1344.

5 تاسیاهی...،پروین غفاری،بهار1376.                                        6 جمال،امید،فرهنگ سینمای ایران،جلداول ،ص 183.

7 صالح پور،محمدتقی،شاملو،درقلمرومطبوعات،مهر1376.

8 «کتاب هفته»محصول نوعی تعدیل دررفتاررژیم بود،که سعی داشت باافزایش فعالیتهای به اصطلاح فرهنگی وانتشارچند مجله وجنگ شبه روشنفکرانه،صورت ظاهرخودرابیاراید.براساس این طرح دومؤسسه بزرگ مطبوعاتی(کیهان واطلاعات)به ترتیب«کتاب هفته»و«اطلاعات ماهانه»رامنتشرکردند.

9 صالح پور،محمدتقی،شاملو،درقلمرومطبوعات،مهر1376.             10 روزنامه اطلاعات،مورخ 9/3/1352،ص7.

11 عبدالهی،مهناز،دفترهنر،چاپ امریکا،شماره 8.                        12 شاملو،ایدا،سالشمارزندگی احمدشاملو،چاپ امریکا.

13 عبدالهی،مهناز،دفترهنر،چاپ امریکا،شماره 8.                         14 همان.

15 مجله فردوسی ،شماره 757،مورخ 13/1/1345،ص 23.

>

نویسندگان

آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد کل مطالب ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
tirozh

بازی آنلاین